Ururka Horemarinta Waxbarashada
Degmada Allaybaday


      "Ilayska Waxbarashada ee Baxaya Dhankaaga Ka iftiimi"

Allay-baday: Xaaladda Guud Iyo Diirimaadka Ganacsi Ee Maalmahan

Dib Unoqo

 

A

llay-baday (Haatuf): Magaalada Allaybaday waxay ka mid tahay meelaha sannadihii u dambeeyey ka dalacay heerkii tuulanimo, una dalacay heer degmonimo, waxayna Allaybaday markii ugu horaysay u dabaal-degtay curashadeedii degmonimadeeda Febarweri12, 2002, maalntaas oo ku weyn xusuusta dadka reer Allaybaday, laakiin marka laga soo bilaabo tan iyo maalintaa waxa magaalada Allaybaday ka muuqda isbedel.

 

Weriyaha Haatuf ee degmada Gebilay Maxamed Xasan ayaa khamiistii toddobaadkii ina dhaafay warbixin nooga soo diray guud ahaan xaaladda Allaybaday, gaar ahaana muuqaalka maalmihii u dambeeyey, waana tan warbixintii oo aanu soo koobnay:

 

”Marka aad eegto muuqaalka guud ee magaalada Allaybaday waxa ku yaal dhismayaal tiro badan, isla markaana uu muuqaalkoodu qurux badan yahay, kuwaas oo u badan meherado ganacsi, sida Bakhaaro, makhaayado, Kaalmo Shidaal iyo weliba xarumo isgaadhsiineed oo dhowaan ku soo kordhay, sida Telesom, isla markaana waxa ku taal saylad ganacsi oo xoolaha nool lagu kala iibsado. Hawl-wadeen ka tirsan dawladda hoose ee Allaybaday ayaa ii sheegay in tiro koob ay ku sameeyeen dhismayaasha dadweynaha ay noqdeen ilaa 896 guri.

Dhinaca kalena laga soo bilaabo tan iyo markii ay dawladda Itoobiya xidhay ganacsiga xuduudaha ee u dhexeeya Somaliland iyo Itoobiya waxa magaalada Allaybaday ka muuqday dhaqdhaqaaq cusub oo dhinaca ganacsiga ah.

 

Kooxo dadka ganacsatada ah ayaa maalmihii ina dhaafay bilaabay inay dhismaayal ganacsi ka kiraystaan Allaybaday, sidoo kale waxa magaalada Allaybada, taasina waxay cirka kuu shareertay qiimaha lagu kiraysto bakhaarada iyo meheradaha kale ee ganacsiga.

 Waxa maalmahan soo gelayey gaadiid sida badeecado ganacsi, kuwaas oo la sheegay inay ka kala yimaadeen furdadaha Berbera iyo Boosaaso, waxayna baabuurtaasi rarkii ay sideen ku rogeen Bakhaarada Allaybaday.

 

Dadka socotada ah ee Magaalada Hargeysa iyo nawaaxideeda uga safra dhinaca Itoobiya iyo kuwa dhinaca Itoobiya ka imanayaba waxa uu markii hore intii aanay dawladda Itoobiya xadka xidhin marinka ugu weyn ee ay ka gdu-bi jireen waxa uu ahaa Harta-sheekha, laakiin inkasta oo aanay taasi ilaa hadda ahayn mid shaac-baxsan, hadana magaalada Allaybaday waxay maalmahan u muuqataa marinka cusub ee ay dadku isaga gudbaan.

 

Dadka ka imanaya dhinaca kililka 5aad oo aan qaar ka mid ah la sheekaystay ayaa ii sheegay in ciidanka Itoobiyaanka ah ee xuduudka fadhiyaa ay u sheegeen in qofkii doonaya inuu ka shaqaysto xuduudda labada dal u dhexaysa uu soo samaysto ruqsad ganaci (Liisan), waxayna sheegeen inay ruqsadaasi ku kacayso 3000 oo lacagta (Birr)Itoobiya ah. Laakiin gabadh ka mid ah dadka ku nool xerada qaxootiga ee Dul-cad (Bariga Itoobiya) oo aan kula kulmay Allaybaday ayaa werwer badan ka muujisay xaaladda isu socodka labada dhinac (Somaliland & Itoobiya), waxayna, iyadoo ka waramaysa waxa ay kala kulantay xadka markii ay dhinaca Itoobiya ka soo socotey tidhi “Markii aanu Harta-sheekha Baska ka soo raacaynay kaantarool dhexda ku yaal oo ay joogeen ciidamo Itoobiyaan ahi ayaa nalagu joojiyey, waxayna na waydiiyeen Waraaqo aqoonsi, dabadeedna waxaan u sheegay inaan ahay qaxooti, laakiin waxay askartii ii sheegeen inaanan dib ugu soo noqon aniga oo Mustawaqe (Taysaro Itoobiyaan) sita mooyaane”.

 

“Dawladda Itoobiya waxay dalkeeda kala dagaalamaysaa koontarabaanka, waxaadna arkaysaa baabuur aan lambar lahayn oo buug lahayn Itoobiya gelaysa, taasna way ka fajaceen”sidaa waxa yidhi Maxamed Samaale Ducaale oo ka mid ah odayaasha Allaybaday oo tilmaamaya sida uu u arko xidhitaanka xuduudka.

Dhinaca kalena masuuliyiinta maamulka Allaybaday ayaa toddobaadkii hore kulamo la yeeshay saraakiisha ciidanka Itoobiya ee xuduudaha fadhiya, waxaana la sheegay inay labada dhinac ka wada hadleen sidii ay uga wada shaqayn lahaayeen dhaqdhaqaaqa isu socodka labada dhinac.

 Xigasho: Haatuf News.

 

 

   Visit Us : Bahsane center  10,
   P.O. Boxs: 25, Hargeisa,
   Somaliland (Xarunta guud)

Telefon:   + 44 208 819 5310
                  +
252 2-4425918

                  +
252 2-4477041

Accon-ka – Gunada Macalimiinta: D0518, Dahabshil
Accon-ka – Dhismaha Dugsiga Sarre:
D0532, Dahabshil
Email:
allaybaday@hotmail.com